Thời gian gần đây, bộ luật về pin của Liên minh châu Âu (EU) được công bố ban đầu vào năm 2023 đang bất ngờ được chú ý trở lại trên các diễn đàn công nghệ, khi thời hạn áp dụng chính thức vào ngày 18 tháng 2 năm 2027 đang đến rất gần.
Điều này khiến nhiều người dùng nghĩ đến viễn cảnh các nhà sản xuất như Apple hay Google, Samsung sẽ phải thiết kế lại toàn bộ điện thoại, mang kỷ nguyên nắp lưng tháo rời bằng tay không trở lại. Nhưng nếu đọc kỹ các văn bản pháp lý của EU, thực tế có thể sẽ diễn ra theo hướng khác.
Đi sâu vào văn bản pháp luật, ngọn nguồn của mọi cuộc tranh luận hiện nay bắt đầu từ Điều 11 (Article 11) thuộc Đạo luật Pin EU 2023/1542. Điều khoản này quy định pin di động phải được thiết kế để "người dùng cuối" (những người không có chuyên môn) có thể tự tháo rời và thay thế.
Để hiểu rõ vấn đề, trước tiên chúng ta phải nắm được cách EU định nghĩa một viên pin "có thể tháo rời bởi người dùng cuối". Quy định nêu rất rõ quá trình tháo lắp này phải được thực hiện bằng tay không hoặc bằng các công cụ thương mại phổ biến trên thị trường, ví dụ như một chiếc tua-vít Torx dễ dàng mua ở iFixit.
Điểm mấu chốt là quy định này nghiêm cấm việc sử dụng các công cụ độc quyền, dung môi hóa học hoặc nhiệt lượng (thermal energy). Lấy ngay một flagship hiện nay như chiếc Samsung Galaxy S26 Ultra làm ví dụ thực tế. Dù Samsung có thể đã cải tiến thiết kế bên trong, trang bị sẵn các dải băng kéo (pull-tabs) để kỹ thuật viên dễ dàng nhấc viên pin ra khỏi khung máy, nhưng để tiếp cận được linh kiện đó, họ vẫn bắt buộc phải dùng máy khò nhiệt độ cao để làm mềm lớp keo siêu dính niêm phong mặt lưng kính. Dựa trên định nghĩa của EU, cấu trúc này hoàn toàn không được coi là "tháo rời được".
Vậy điều này có đồng nghĩa với việc Samsung, Apple hay Google sẽ phải đập bỏ thiết kế nguyên khối đang vô cùng thành công của họ để quay về thời kỳ nắp lưng nhựa gài khớp cơ học? Câu trả lời là không, bởi EU đã để lại một "lối thoát" hợp pháp mang tên Ecodesign.
Các hãng đã lên kế hoạch cho quy định của EU từ lâu
Bên cạnh Đạo luật Pin, các nhà lập pháp châu Âu còn xây dựng khung Thiết kế sinh thái (Ecodesign) - bộ tiêu chuẩn rộng hơn về tính bền vững của thiết bị điện tử trong suốt vòng đời sản phẩm, từ hiệu quả năng lượng, độ bền cho đến khả năng sửa chữa.
0 Nhận xét