EVN lỗ 45.000 tỷ: 'Nợ cũ' giá điện và bài toán khó của người dân

"Bộ Công thương đề xuất gán khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của EVN vào giá điện tương lai – liệu đây là giải pháp cứu doanh nghiệp hay đẩy gánh nặng lên vai người tiêu dùng?"

Nhịp Sống Số 24/7

EVN lỗ 45.000 tỷ: "Nợ cũ" giá điện và bài toán khó của người dân

Sau nhiều năm "ôm" lỗ do giá điện chưa phản ánh đúng chi phí đầu vào, EVN đang đứng trước nguy cơ mất cân bằng tài chính nghiêm trọng. Nay Bộ Công thương chính thức đề xuất một cơ chế mới: phân bổ khoản lỗ lũy kế gần 45.000 tỷ đồng vào các kỳ điều chỉnh giá điện tiếp theo. Điều này đồng nghĩa với việc "món nợ cũ" của ngành điện sẽ được trả dần, và người dùng cuối cùng là người gánh chịu.

Tại sao EVN lỗ đến 45.000 tỷ?

Lỗ của EVN không đến từ sự yếu kém trong quản lý mà đến từ cơ cấu giá điện bị bóp méo. Cụ thể:

• Chi phí đầu vào tăng vọt: Giá than, khí và dầu thế giới tăng mạnh trong 2 năm qua, trong khi giá bán lẻ điện bị “kìm” xuống thấp.
• Cơ chế điều chỉnh chậm chạp: Giá điện Việt Nam thường được điều chỉnh 3-6 tháng/lần, không kịp phản ánh biến động chi phí.
• Áp lực chính sách: EVN phải ưu tiên điện cho sản xuất, nhưng lại không được tăng giá kịp thời để bù đắp.

Kết quả là *lỗ lũy kế* đã lên đến gần 45.000 tỷ đồng – một con số khổng lồ, tương đương 2% GDP cả nước.

Ai sẽ trả món nợ này? – Câu chuyện không có người chiến thắng

Đề xuất của Bộ Công thương thực chất là “nợ xấu hóa” giá điện. Nghĩa là:

• Người dân và doanh nghiệp: Sẽ phải trả thêm tiền điện mỗi tháng thông qua các đợt tăng giá kế tiếp. Nếu EVN lỗ 45.000 tỷ, mỗi kWh điện trong tương lai có thể tăng thêm 200-300 đồng.
• Nhà nước: Tránh được áp lực phải bồi thường hoặc tái cấp vốn từ ngân sách.
• EVN: Có dòng tiền để xoay vòng, nhưng lại thiếu động lực tái cấu trúc chi phí.

Nhưng câu hỏi là: Liệu người dân có chịu nổi khi hóa đơn điện đã tăng 25% trong 2 năm qua? Và liệu doanh nghiệp, vốn đã chịu áp lực từ giá nguyên vật liệu, có bị siết thêm gánh nặng chi phí sản xuất?

[Kết luận]

EVN lỗ 45.000 tỷ là hậu quả của sự mất đồng bộ giữa chính sách giá và thực tế thị trường. Đề xuất phân bổ lỗ vào giá điện tương lai là giải pháp tình thế, nhưng nếu không đi kèm với cải tổ triệt để cơ chế vận hành thị trường điện, thì người dùng sẽ mãi là “con tin” của những món nợ kéo dài. *Bạn có nghĩ rằng việc tăng giá điện để bù lỗ là công bằng, hay nên để EVN tự chịu trách nhiệm với khoản lỗ của mình?*