"Không còn cảnh "ép mua, ép bán", thị trường điện sẽ bước sang trang sức khỏe hơn khi cơ chế Direct PPA (mua bán điện trực tiếp) chính thức được luật hóa. Doanh nghiệp có quyền chọn nguồn điện sạch, nhà đầu tư yên tâm rót vốn."
Cảm giác "điện lực là một, ai muốn dùng phải phục tùng" sắp trở thành quá khứ. Bộ Công Thương vừa có động thái quyết liệt khi gửi hồ sơ Luật Điện lực sửa đổi (Luật số 61) sang Bộ Tư pháp thẩm định. Trọng tâm là chấm dứt một thực trạng tồn tại hàng thập kỷ: độc quyền mua - bán điện.
Luật mới: Doanh nghiệp có quyền chọn "nhà cung cấp xanh"
Trước đây, mọi ngóc ngách từ nhà máy điện đến tận ổ cắm của bạn đều phải thông qua một "người gác cổng" duy nhất là EVN. Luật sửa đổi lần này phá vỡ thế độc tôn đó bằng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa đơn vị phát điện và khách hàng lớn.
- Khách hàng (doanh nghiệp sản xuất): Không còn bị ép mua điện từ lưới quốc gia với giá "cào bằng". Giờ đây, họ có thể thương lượng giá, ký hợp đồng dài hạn với chủ đầu tư điện mặt trời, điện gió. Điều này đặc biệt quan trọng với các tập đoàn xuất khẩu, họ cần chứng chỉ xanh để hàng hóa không bị áp thuế carbon ở châu Âu.
- Nhà đầu tư năng lượng tái tạo: Được "cởi trói". Thay vì loay hoay xin cơ chế giá FIT (giá mua bắt buộc), giờ họ chủ động tìm kiếm đối tác tiêu thụ trực tiếp. Rủi ro thanh khoản giảm mạnh, dòng vốn vào lĩnh vực năng lượng sạch sẽ tăng vọt.
Hạ tầng truyền tải vẫn là "xương sống" nhưng được quản lý khác
Luật mới không xóa bỏ vai trò của EVN trong khâu truyền tải và điều độ hệ thống. Tuy nhiên, quyền vận hành thị trường điện sẽ được tách bạch rõ ràng hơn.
Cơ chế DPPA sẽ vận hành song song hai hình thức:
1. Mua bán qua lưới quốc gia: Dùng chung hạ tầng nhưng có hợp đồng riêng, thanh toán bù trừ sau.
2. Mua bán trực tiếp không qua lưới (tự sản tự tiêu): Nhà máy điện và nhà máy sản xuất đặt cạnh nhau, kéo dây riêng. Giải pháp này giảm tải áp lực cho lưới điện quốc gia vốn đang quá tải ở cụm công nghiệp phía Nam.
Việc thẩm định hồ sơ tại Bộ Tư pháp là bước chạy nước rút cuối cùng. Nếu được thông qua, đây sẽ là cú hích lớn cho mục tiêu Net Zero 2050 của Việt Nam, đồng thời giải bài toán "thừa điện gió, thiếu điện mặt trời" cục bộ trước đây.
[Kết luận] Điện không còn là "đặc quyền", cuộc chơi đã mở
Sửa Luật Điện lực lần này không đơn thuần là sửa giấy tờ. Nó là cuộc cách mạng về quyền lực: quyền lựa chọn nguồn điện rẻ, sạch cho doanh nghiệp; quyền chủ động kinh doanh cho nhà đầu tư. Bạn - một chủ doanh nghiệp sản xuất - đã sẵn sàng ngồi vào bàn thương lượng với chủ trang trại điện gió để ký hợp đồng 10 năm chưa?
0 Nhận xét